Εμβρυϊκές διεργασίες
Το ποδόσφαιρο πρωτοεμφανίστηκε στην Ελλάδα το 1894 και άρχισε να διαδίδεται ευρέως με την Ολυμπιάδα του 1896, όταν και συμπεριλήφθηκε στο πρόγραμμα των αγώνων με αναμετρήσεις επιδείξεως του αθλήματος. Πήραν μέρος η εθνική ομάδα της Δανίας, ο Απόλλων από τη Σμύρνη, το Σπορτ Κλουμπ Θεσσαλονίκης και ο Φιλαθλητικός (πρόγονος του Ηρακλή). Πολλοί σύλλογοι άρχισαν να ιδρύουν τμήματα ποδοσφαίρου, ενώ ιδρύθηκαν και οι πρώτοι αμιγώς ποδοσφαιρικοί σύλλογοι. Υπάρχουν αναφορές για διοργάνωση δύο τουρνουά την περίοδο 1897-99, για τα οποία δεν διασώζονται σήμερα λεπτομερείς πληροφορίες. Οι πρωταθλήτριες ομάδες αυτής της περιόδου αναφέρονται παρακάτω:
Η υπαγωγή στον ΣΕΓΑΣ και η ΕΠΣΕ
Για αρκετά μεγάλο διάστημα και ως το 1919 το ελληνικό ποδόσφαιρο υπαγόταν στον ΣΕΓΑΣ (τότε ΣΕΑΓΣ), στον οποίο ανήκουν και οι πρώτες συστηματικές ενέργειες για τη διοργάνωση πρωταθλήματος. Η προσπάθεια ευδοκίμησε το 1906 με τη διοργάνωση πρωταθλήματος στο οποίο συμμετείχαν οι Εθνικός Αθηνών, Πανελλήνιος και Πειραϊκός. Οι "ετήσιοι ποδοσφαιρικοί αγώνες", όπως αποκαλούνταν οι διοργανώσεις, είχαν τη μορφή τουρνουά που διεξαγόταν σε τρεις ή τέσσερις συνεχόμενες Κυριακές ανάλογα και με τις επικρατούσες καιρικές συνθήκες. Όλοι οι αγώνες διεξάγονταν στο Ποδηλατοδρόμιο στο Νέο Φάληρο, το μόνο ποδοσφαιρικό γήπεδο που υπήρχε τότε. Τη διοργάνωση αναλάμβανε ο ΣΕΓΑΣ ή/και η Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων. Το 1919 ιδρύθηκε η ΕΠΣ Αθηνών-Πειραιώς - η πρώτη Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων - που το 1921 μετονομάστηκε σε ΕΠΣ Ελλάδος. Η ΕΠΣ Ελλάδος διοργάνωσε τέσσερα πρωταθλήματα από το 1921 ως το 1924. Τα δύο πρώτα από αυτά είχαν ουσιαστικά εθνικό χαρακτήρα, καθώς δεν υπήρχε ακόμα άλλη τοπική Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων στην Ελλάδα. Το 1923 έγινε το πρώτο πρωτάθλημα Θεσσαλονίκης και ιδρύθηκε η ΕΠΣ Μακεδονίας-Θράκης, και ως αποτέλεσμα το πρωτάθλημα της ΕΠΣ Ελλάδος έχασε τον εθνικό του χαρακτήρα. Ο Πανελλήνιος Πρωταθλητής του 1923 αναδείχθηκε μέσα από έναν αγώνα μεταξύ του πρωταθλητή της ΕΠΣ Ελλάδος και του πρωταθλητή Θεσσαλονίκης. Αυτό δεν επαναλήφθηκε την επόμενη χρονιά, καθώς η ΕΠΣ Ελλάδος διασπάστηκε σε ΕΠΣ Αθηνών και ΕΠΣ Πειραιώς ύστερα από μια διαμάχη μεταξύ των συλλόγων της Αθήνας και του Πειραιά. Η ΕΠΟ δεν λαμβάνει υπόψιν της τις ποδοσφαιρικές διοργανώσεις που έχουν διεξαχθεί πριν από τη σύστασή της. Οι τίτλοι συνοψίζονται ως εξής:
Το χρυσό άστρο
Το 1958, σύμφωνα με μια ιδέα του τότε προέδρου της Γιουβέντους Ουμπέρτο Ανιέλι, εισήχθη για πρώτη φορά στην Ιταλία και αργότερα καθιερώθηκε σε πολλές ακόμη χώρες με διάφορες παραλλαγές, ο θεσμός της απονομής ενός χρυσού άστρου για κάθε δέκα πρωταθλήματα που κατακτά μια ομάδα, το οποίο ορίστηκε να προστίθεται στο άνω μέρος του εμβλήματός της. Στην Ελλάδα αποτελεί άτυπη διάκριση, την οποία υιοθετεί μέχρι στιγμής μόνο ο Ολυμπιακός ο οποίος φορά 4 αστέρια.
Συμμετοχές
Ανά σύλλογοΣυμπεριλαμβανομένης της περιόδου 2013-14 και επί συνόλου εβδομήντα οκτώ (78) αγωνιστικών περιόδων, η ομάδα με τις περισσότερες παρουσίες στο πρωτάθλημα Ελλάδας είναι ο Ολυμπιακός με 77 (απουσίασε μόνο στην πρώτη διοργάνωση για εξωαγωνιστικούς λόγους) και ακολουθούν ο Παναθηναϊκός με 72 συμμετοχές, ο ΠΑΟΚ με 69, ο Άρης με 68 και η ΑΕΚ με 66. Οι μόνες ομάδες που λαμβάνουν μέρος ανελλιπώς σε όλα τα πρωταθλήματα από την έναρξη της Α' Εθνικής, είναι οι Ολυμπιακός, Παναθηναϊκός και ΠΑΟΚ.
Την περίοδο 1959-60, οι Παγκορινθιακός, Μέγας Αλέξανδρος Κατερίνης και Α.Ε. Νίκαιας τερμάτισαν στις τρεις τελευταίες θέσεις, υπήρξαν δε οι «πρόγονοι» της Κορίνθου, του Πιερικού και του Ιωνικού αντίστοιχα. Οι δύο πρώτοι έπαψαν να υφίστανται, ενώ η τρίτη επανιδρύθηκε και συνεχίζει. Αυτόνομη πορεία, αφού κάποια στιγμή αποτέλεσαν το υπόστρωμα δημιουργίας ισχυρότερων συλλόγων, ακολουθούν οι Χαλκηδόνα, Φίλιπποι Καβάλας, ΑΕΚ Καβάλας, Ασπίδα Ξάνθης, Ηρακλής Σερρών. Συμμετοχές έχουν καταγραφεί και για ορισμένους ακόμη συλλόγους που είτε συγχωνεύτηκαν μεταγενέστερα με άλλους (Αστέρας Γκύζη, Άρης Πειραιά), είτε διαλύθηκαν (Σ.Π. Γουδί).
Στον πίνακα που ακολουθεί, ο πρώτος αριθμός αφορά στις συμμετοχές κάθε ομάδας από την καθιέρωση της Α' Εθνικής, ενώ ο δεύτερος (σημειώνεται σε περίπτωση που διαφέρει από τον πρώτο) στις συνολικές παρουσίες της στην ανώτερη κατηγορία μέχρι σήμερα (Πανελλήνιο Πρωτάθλημα, Α' Εθνική, Σούπερ Λιγκ). Συνολικά στο πρωτάθλημα έχουν μετάσχει 65 ενεργές σήμερα ελληνικές ομάδες.
